Η συμπερίφορα – ως ζήτημα προς ανάλυση… και επίλυση

Αν ο Ure και η “Φιλοσοφία των Βιομηχάνων” του είχε την (για εμάς) “τύχη” να πέσει στα χέρια του Μαρξ κι έτσι να διασωθεί αυτός ο κατατοπιστικός, γεμάτος ταξική σκοπιμότητα απ’ την μεριά των αφεντικών, παιάνας στη μηχανοποίηση, άλλα μεταγενέστερα θεμελιώδη έργα / λόγια με αντίστοιχους σκοπούς έχουν διατρέξει την σύγχρονη ιστορία των ιδεών και των εφαρμογών τους απαλλαγμένα από οποιαδήποτε ουσιαστική κριτική. Ο έλεγχος των καπιταλιστικών τεχνολογικών και επιστημονικών θεωρημάτων και έργων από εργατική σκοπιά και υπό τον μεγενθυτικό φακό του ταξικού ανταγωνισμού θεωρήθηκε, ειδικά μετά τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, μάλλον βαρετή και άχρηστη δουλειά – σίγουρα ως την δεκαετία του 1960.1

Ένα απ’ τα θεμελειώδη έργα / λόγια που θα γινόταν σήμερα ευαγγέλιο, δίπλα απ’ το κρεβάτι (αν οι χρήστες της γενικευμένης ψηφιακής μεσολάβησης και των νευρωνικών αλγορίθμων είχαν τουλάχιστον όρεξη για διάβασμα, πράγμα όλο και πιο απίθανο) είναι η “κυβερνητική” του Norbert Wiener2. Σαν πρωτοπόρος ο Wiener, όπως συμβαίνει συνήθως με τους πρωτοπόρους, δεν ένοιωθε κάποιους επαγγελματικούς, δημαγωγικούς ή ιδεολογικούς περιορισμούς στο να διατυπώσει τολμηρά και καθαρά το “πνεύμα των ιδεών / προτάσεών του”, εν προκειμένω της “κυβερνητικής”…. Οι επίγονοι των επιγόνων του, οι σημερινοί ευαγγελιστές του engineering of everything και των νευρωνικών αλγορίθμων, είναι πολύ “επαγγελματίες”, πολύ δεμένοι με την κερδοφορία των εταιρειών τους, πολύ δεμένοι με την εξαπάτηση της διαφήμισης των “προϊόντων” τους για να κάνουν κάτι σχετικά αντίστοιχο.3

Ελάχιστοι πια (ίσως ειδικευμένοι ιστορικοί της τεχνολογίας) θα αναζητούσαν την καταγωγή της τολμηρής ταύτισης ζωντανού – και – μηχανής απ’ τον Wiener. Λίγοι θα ψάξουν πριν το 1948 (πρώτη έκδοση του cybernetics), στις αρχές του 1943, για να αξιολογήσουν το άρθρο Behavior, Purpose and Teleology4 (Συμπεριφορά, Σκοπός και Τελεολογία), με την υπογραφή του μαθηματικού Wiener μαζί με τους Arturo Rosenblueth (γιατρός) και Julian Bigelow (μηχανικός υπολογιστών).

[ η συνέχεια στο έντυπο … ]