stablecoins > Είναι αρκετή μια καινούργια, άγνωστη λέξη, για να δημιουργηθεί κάποια μαγική αύρα γύρω απ’ το νόημά της; Στις σύγχρονες “υπερ-θεαματικές” συνθήκες φαίνεται πως ναι.
Ο ντόρος που έχουν προκαλέσει τα “κρυπτονομίσματα”, με πρώτο και καλύτερο το bitcoin, έχει ανακαλέσει στις φαντασιώσεις εκείνο το μαγικό που έλαμψε (μέχρι να εκραγεί) ως χρηματιστήριο. Εντελώς ξαφνικά ο τρόπος να πλουτίσει κάποιος παρουσιάστηκε σαν τόσο εύκολος (και τόσο “δημοκρατικός”) ώστε ελάχιστοι κοντοστάθηκαν για να αναρωτηθούν πως είναι δυνατόν τα “χαρτιά” (οι μετοχές...) να αλλάζουν τιμή (προς τα πάνω) κάθε μέρα και κάθε ώρα. Ακόμα και μετά την κατάρρευση όπου οι περισσότεροι έχασαν περιουσίες (“η μεγαλύτερη αναδιανομή πλούτου υπέρ λίγων” σημείωσαν κάποιοι), ακόμα και σήμερα, είναι αμφίβολο αν όλοι αυτοί έχουν συνειδητοποιήσει ότι έπεσαν θύματα μιας κομπίνας που λέγεται “αεροπλανάκι”.
Τα stablecoins, αμερικανικής κατασκευής προς το παρόν, εμφανίζονται σαν το νέο “επενδυτικό hype”. Είναι μια ηλεκτρονική μορφή, της οποίας το περιεχόμενο είναι υποτίθεται το δολάριο. Ένα stablecoin (και φυτρώνουν ήδη πολλά με διάφορα ονόματα από διάφορους αερονύχιδες) είναι υποτίθεται συνδεδεμένο με ένα δολάριο. Πράγμα που σημαίνει πως αν κάποιος κατέχει 1000 stablecoin της Χ ή της Ψ ονομασίας και προέλευσης είναι σα να κατέχει 1000 δολάρια. “Σαν”.
Τι σημαίνει “Σαν”; Τι σημαίνει “συνδεδεμένο”; Υποτίθεται ότι κάθε εκδότης stablecoin εκδίδει τόσα (τα οποία πουλάει...) όσα δολάρια έχει στην κατοχή του. Αλλά οι εκδότες των stablecoins ΔΕΝ έχουν καν και καν δολάρια στα χρηματοκιβώτιά τους. Έχουν ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, τα οποία είναι “Σαν” ρευστό. Με αυθαίρετη φαντασία θα υπέθετε κάποιος ότι αγοράζοντας stablecoins αγοράζει μερίδια στα αμερικανικά ομόλογα. Καμία σχέση! Τα stablecoins δεν είναι δολάρια, δεν είναι μερίδια σε αμερικανικά ομόλογα, δεν είναι χρήματα. Είναι ψηφιακή αναπαράσταση!
Ουσιαστικά πρόκειται για την δημιουργία ενός παράλληλου ιδιωτικού μηχανισμού “έκδοσης χρήματος” ως αναπαράστασης της έκδοσης χρήματος! Διπλασιάζουν έτσι εικονικά , λογιστικά την “κυκλοφορία του χρήματος” (και γι’ αυτό μοιάζουν τόσο μαγικά) ως πλούτος. Η ιδέα ότι “το χρήμα γεννάει χρήμα” έχει ανανεωθεί τεχνολογικά!
Ο άγγλος πανεπιστημιακός Richard Murphy (με ειδικότητα στη λογιστική πρακτική, στο πανεπιστημίο του Sheffied) έγραψε σχετικά στις αρχές του περασμένου Σεπτέμβρη:
... Το project stablecoin αναδημιουργεί τους κινδύνους του σκιώδους τραπεζικού συστήματος που βλέπαμε πριν την οικονομική κρίση του 2008. ... Η κλίμακα του προβλήματος είναι μεγάλη. Ήδη 280 δισεκατομμύρια δολάρια φυλλάσσονται στα λεγόμενα stablecoins, κι αυτό δεν είναι ασήμαντο. Είναι ένα συστημικά σημαντικό ποσό που ισοδυναμεί με το μέγεθος μιας μεγάλης τραπεζικής χρεωκοπίας. Και γνωρίζουμε ότι οι μεγάλες τραπεζικές χρεωκοπίες ήταν η αιτία της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, η κατάρρευση της Lehman Brothers δεν αποσοβήθηκε, και τελικά η διάσωση του τραπεζικού συστήματος πληρώθηκε απ’ τους φορολογούμενους.
... Αυτός είναι ένας κινδυνος που πρέπει να κατανοήσουμε. Οι ειδικοί των χρηματοοικονομικών αρέσκονται στο να ντύνουν τους παλιούς κινδύνους με νέα γλώσσα και να τους αποκαλούν καινοτομία. Τα stablecoins ειναι απλώς μια ακόμα μορφή μη ρυθμιζόμενης συλλογής καταθέσεων. Δεν είναι καινοτόμα. Δεν υπάρχει τίποτα πραγματικά καινούργιο σ’ αυτά, ή στο να προσποιούνται οι εκδότες τους ότι τα ιδιωτικά tokens είναι τόσο ασφαλή όσο τα κρατικά ομόλογα. Όλα τα κέρδη πηγαίνουν στους κερδοσκόπους. Όλες οι ζημιές θα επιβαρύνουν το κοινό.
... Ποιός ελέγχει την δημιουργία χρήματος, οι κυβερνήσεις ή οι ιδιώτες κερδοσκόποι; Το project stablecoin έχει μετατοπίσει την εξουσία μακριά απ’ τα τυπικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, υπέρ των ολιγαρχών και των πολιτικά εμπλεκόμενων. Ο Jean Tirole έχει δίκιο απ’ αυτή την άποψη να ανησυχεί πολύ, πολύ, όπως είπε στους financial times. Αλλά δεν χρειάζεται να έχεις βραβευτεί με νόμπελ για να ανησυχείς. Πρέπει να θυμόμαστε ότι η άκρα δεξιά και ορισμένοι λάτρεις των κρυπτονομισμάτων στις ηπα είναι στενά συνδεδεμένοι. Και προφανώς δεν τους ενδιαφέρει οτιδήποτε απ’ την δημοκρατία, ούτε την ουσιαστική ούτε καν την τυπική.
... Με άλλα λόγια τα stablecoins είναι σκιώδης τραπεζική με νέο branding, ευνοιοκρατία και συστημικό κίνδυνο. Ο δρόμος που έχουν χαράξει είναι αυτός που οδηγεί σε διασώσεις των πλούσιων, σε χαμένη κυριαρχία και σε αποδυναμωμένη δημοκρατία.
Είναι διάφοροι που προβλέπουν ένα ακόμα “κραχ”. Απ’ τον τζόγο γύρω απ’ τις εταιρείες “τεχνητής νοημοσύνης” ως τα stablecoins εκείνοι που επωφελούνται απ’ τις “δημιουργικές καταστροφές καραδοκούν...
Z.S.
