Γράφαμε στο προηγούμενο τεύχος:1 όσο εύκολη κι αν είναι η ιδέα των (ζωντανών) “ορυχείων” άλλο τόσο προβληματική την βρίσκουμε σε σχέση με την γενικευμενη datoποίηση / αλγοριθμοποίηση / μηχανοποίηση εξαιτίας του εύρους και του βάθους της· εξαιτίας της καθολικότητάς της.
Δεν θα επανέλθουμε τώρα στη σημασία αυτής της καινούργιας κυριαρχικής / εκμεταλλευτικής πρακτικής, της κωδικοποίησης. Έχουμε να απαντήσουμε σε κάτι άλλο: που και πως σημαδεύει ο e-ταιηλορισμός των νευρωνικών αλγορίθμων, της έτσι αποκαλούμενης “τεχνητής νοημοσύνης”; Και τι θέση έχει η επιτήρηση (άρα και επιχειρήσεις ή μηχανισμοί όπως η Palantir) μέσα σ’ αυτήν την στόχευση;
Αν και η γενική κοινωνική ιδέα, όχι μόνο τώρα αλλά εδώ και κανά δυο αιώνες, είναι ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις δίκαια ονομάζονται “πρόοδος” αφού είναι εγγενώς “θετικές”, η “ΑΙ” μοιάζει να ανήκει σ’ εκείνη την μειοψηφική κατηγορία της κατά τα λοιπά “τεχνοεπιστημονικής θετικότητας” που προκαλεί προβληματισμό, αβεβαιότητα… θεωρούνται ακόμα ακόμα και πηγή απειλών. (Σ’ αυτήν την κατηγορία θα συναντήσει κανείς τα πυρηνικά, τα χημικά και τα βιολογικά όπλα που οπωσδήποτε αποτελούν “κορυφές” τεχνοεπιστημονικότητας· τόσο “κορυφαίες” ώστε θα δικαιούταν κάποιος να αναρωτηθεί ‘αν οι κορυφώσεις γίνονται θανατηφόρες τότε τι είναι η υπόλοιπη πυραμίδα;’)
Οι προειδοποιήσεις για τους κινδύνους “κακής χρήσης” των νευρωνικών αλγορίθμων, σε συνδυασμό – ακόμα χειρότερα – με ρομποτικές μηχανές είναι τόσο πολλές (και από τόσο δυτικά “επώνυμα κι υπεύθυνα” μυαλά) ώστε δεν χρειάζεται να τις μνημονεύσουμε. Συνιστούν ήδη μια παράλληλη ρητορική, παράλληλη όχι μόνο στις υποσχέσεις αλλά και στη μαζική υποδοχή / αποδοχή των νευρωνικών αλγορίθμων στην εκδοχή τους για “λαϊκή κατανάλωση”. Τύπου Chat… κλπ. Επειδή οι περισσότεροι απ’ αυτούς που προειδοποιούν δεν είναι ούτε πριμιτιβιστές ούτε “ψέκα”, αντίθετα ανήκουν γενικά στο ίδιο σώμα τεχνοεπιστημόνων της κυβερνητικής και λοιπών “ειδικών” γενικής χρήσης, πίσω ή δίπλα απ’ τις ενστάσεις και τις προειδοποιήσεις τους αχνοφαίνεται (αν δεν λέγεται ανοικτά) η “έξοδος απ’ τον κίνδυνο”: ο κρατικός έλεγχος πάνω στην ανάπτυξη και στη χρήση αυτών των αν μείνουν ανεξέλεγκτοι σε ιδιωτικά χέρια τόσο επικίνδυνων αλγορίθμων.
Δεν θα πρέπει κατ’ αρχήν να θεωρηθεί “παράδοξο” το γεγονός ότι οι “διαμαρτυρόμενοι” ceo της Palantir κάτι τέτοιο ζητούν: κάποιου είδους κρατικοποίηση, αν και την εντοπίζουν με μάλλον στενό τρόπο, σε σχέση αφενός με τον πόλεμο και αφετέρου με την δημόσια τάξη. Ίσως γι’ αυτήν την μερικότητα να φταίει ο δικός τους επιχειρηματικός προσανατολισμός…
Αν, όμως, οι συγκεκριμένες τεχνολογικές εξελίξεις (ή μήπως όλες;) δεν είναι τόσο “ουδέτερες” όσο θέλει η ιδεολογική μούσα, είναι άραγε η μορφή-κράτος που θα εξασφαλίσει αυτήν την ουδετερότητα; Κι αν δεν είναι εγγενώς “προοδευτικές” αλλά μπορούν να γίνουν (να είναι…) τόσο καταστροφικές όσο οι χειρότεροι εφιάλτες, είναι άραγε η μορφή-κράτος που θα χαλιναγωγήσει τους κινδύνους… και θα τους κατευθύνει συγκεντρωμένους μόνο κατά των “εχθρών”;;;