νευροτεχνολογίες > Απ’ την μια μεριά το ξέρουμε. Απ’ την άλλη όχι. Το νερό αποτελεί σημαντικό μέρος του σώματός μας, από 55% ως 70% της μάζας. Ένα μεγάλο μέρος αυτού του νερού περιλαμβάνει ιόντα, δηλαδή άτομα που είχε έχουν κερδίσει είτε έχουν χάσει ένα ηλεκτρόνιο, με αποτέλεσμα να έχουν είτε θετικό είτε αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο. Συνεπώς τα ανθρώπινα υγρά (το νερό περιλαμβάνεται σ’ όλα αυτά) καθώς είναι πλούσια σε ιόντα, μπορούν να θεωρηθούν ηλεκτρολύτες. Μπορούν δηλαδή είτε να λειτουργήσουν ως πομποί ασθενούς ηλεκτρικού ρεύματος, είτε να λειτουργήσουν ως “κεραίες”.
Ως εδώ τίποτα παράξενο, ακόμα και για την κοινή καθημερινή εμπειρία: πλησιάζει, ας πούμε, κάποιος / κάποια την κεραία ενός μικρού ραδιοφώνου και δημιουργούνται παράσιτα. Ή, υπό ορισμένες υποκειμενικές συνθήκες, μπορεί να αγγίξει κάτι μεταλλικό και να νοιώσει κάτι σαν ασθενή ηλεκτροπληξία.

Η υποκειμενικότητα σ’ αυτές όχι ασυνήθιστες εμπειρίες έγκειται στο πως “δουλεύει” το ζωϊκό (άρα και το ανθρώπινο) νευρικό σύστημα: μέσω ροής αυτών των θετικών ή αρνητικών ηλεκτρικών φορτίων που διαμορφώνουν την ένταση, την πυκνότητα και την συχνότητα των νευρικών ερεθισμάρων. Εν τέλει την ένταση, την πυκνότητα και στην συχνότητα των εγκεφαλικών λειτουριών: των συναισθημάτων ή/και της αντίληψης.

Αυτό το φυσιολογικό, ζωϊκό χαρακτηριστικό γίνεται κυριολεκτικά “άγριο” όταν πέσει στα χέρια των τεχνικών / επιστημόνων του κεφάλαιου. Ξέρουμε ήδη για την χρήση των ηλεκτροσόκ - που μετά από μια περίοδο μισο-απαγόρευσης στα ‘70s έχουν επανέλθει ως “θεραπεία”, μ’ όλες τις παρενέργειές τους.
Ήδη απ’ τα ‘50s ο ισπανός Jose Delgado έκανε στις ηπα πειράματα για “ηλεκτρική διέγερση” του εγκεφάλου - πειράματα σε ζώα. Το 1962 ένας άλλος ειδικός, ο Allen H. Frey, δημιούργησε παραισθήσεις ήχων σε ανθρώπους χρησιμοποιώντας παλμικά μικροκύματα. Πενήντα χρόνια αργότερα ο ίδιος Frey κατήγγειλε τις αμερικανικές κυβερνήσεις ότι είχαν κρύψει τα πειράματα για τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας μικροκυμάτων σε ζωντανούς (και ειδικά ανθρώπινους) οργανισμούς προκειμένου να μην γίνει γνωστή η δημιουργία σχετικών όπλων.

Αλλά η τεχνοεπιστήμη δεν καταλαβαίνει από τέτοιες καταγγελίες, ειδικά όταν έχει την κρατική ομπρέλα. Ο Frey έκανε την καταγγελία του το 2012. Ένα χρόνο μετά, το 2013, ο τότε αμερικάνος πρόεδρος Obama έβαλε την υπογραφή της αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης στο “πρόγραμμα BRAIN”, δηλαδή στις νευρολογικές έρευνες για την “εξιχνίαση” του εγκεφάλου - με εκατοντάδες δισεκατομύρια δολάρια. Τα σχετικά εργαστήρια ξεφύτρωσαν σα μανιτάρια, με σκοπό την “καταγραφή” μέσω απεικονιστικών τεχνικών της ηλεκτρομαγνητικής δραστηριότητας του ανθρώπινου εγκεφάλου με ακρίβεια δεκάτων του χιλιοστού.

Αυτοί οι “επιστημονικοί κλάδοι” που ονομάζονται “νεροτεχνολογίες” ή/και “επιστήμες της συνείδησης” έχουν μπει για τα καλά στη μεγάλη-λεωφόρο-της-ανάπτυξης... Κι όπως συμβαίνει πάντα, αν και όταν πρέπει να δοθούν εξηγήσεις στο “ευρύ κοινό”, είναι έτοιμες οι “καλές προθέσεις”: η θεραπεία του Alzeheimer είναι η σημαία τους.

Εννοείται πως δεν είναι έτσι! Κάπου μακριά (τόσο μακριά όσο το “συμβούλιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων” του οηε), είτε για την τιμή των όπλων, είτε επειδή κάποιοι φοβούνται πραγματικά την δημιουργία νευρικών όπλων, βγήκε στις 8 Αυγούστου 2024 μια απόφαση (A/HRC/57/61) περί “Προστασίας των δικαιωμάτων των ανθρώπινων σωμάτων και λειτουργιών”. Όπου μεταξύ άλλων θα μπορούσε κάποιος/α να διαβάσει (κεφάλαιο 2, παράγραφος 5) ότι:
... Η ιδιαιτερότητα των νευροτεχνολογιών έγκειται στο ότι επιτρέπουν την απευθείας, άμεση σύνδεση μεταξύ του ανθρώπινου εγκεφάλου και εξωτερικών συσκευών, και κατά συνέπεια δίνουν την δυνατότητα εμπλοκής με τις ηθικές και συνειδησιακές λειτουργίες. Οι χωρίς προηγούμενο δυνατότητες που προσφέρουν [οι νευροτεχνολογίες] σε εξωτερικούς παράγοντες να επηρεάσουν τα ατομικά δικαιώματα προκαλεί σοβαρά ηθικά ζητήματα και ερωτήματα σε σχέση με την κατανόηση των βασικών αρχών των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Οι νευροτεχνολογίες είναι μοναδικές ως προς τις δυνατότητές τους για κοινωνική αποδιάρθρωση επειδή σε γενικές γραμμές: α) επιτρέπουν την έκθεση των συνειδησιακών διαδικασιών· β) επιτρέπουν την άμεση τροποποίηση των ατομικών ηθικών διαδικασιών και σκέψεων· γ) παρακάμπτουν τον προσωπικό συνειδητό έλεγχο και αυτοπεποίθηση· δ) κάνουν εφικτή την χωρίς συγκατάθεση εξωτερική πρόσβαση σε σχέψεις, συναισθήματα και ηθική κατάσταση· ε) τρέφονται από “neurodata”, απαραίτητα για την λειτουργία τους, την ρύθμισή τους, και την βελτίωση της αποδοτικότητάς τους· και στ) συγκεντρώνουν, αναλύουν και επεξεργάζονται μεγάλους όγκους προσωπικών δεδομένων εξαιρετικά ευαίσθητης φύσης.

Υπάρχουν αρκετοί που θα υποστηρίξουν με αγανάκτηση ότι τέτοιοι θεσμοί (όπως για παράδειγμα το “συμβούλιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων”...) είναι αναχρονιστικοί, έχουν γεμίσει “ψέκα”, και πρέπει να πεταχτούν στα σκουπίδια...
Ξέρουμε: η αγιοποίηση των νεωτερισμών μηχανικής μεσολάβησης ήταν πάντα ένα απ’ τα όπλα των αδίστακτων όταν κατέχουν εξουσία. Σε πρώτη και τελευταία ανάλυση, πίσω απ’ τις φωταγωγίες και τα πυροτεχνήματα της τεχνοεπιστημονικής “προόδου” εδώ κι εκεί, εκείνο είναι που έχουμε διαρκώς μπροστά μας (και έχουμε παραιτηθεί απ’ την απάντηση): καπιταλιστικές εξουσίες...

Z.S.